Szkarlatyna (płonica) u dziecka
21.04.2018

Szkarlatyna (płonica) u dziecka

Szkarlatyna, czyli płonica jest ostrą chorobą zakaźną, obejmującą cały organizm i wbrew powszechnym opiniom występującą dość często u dzieci.

Rocznie notuje się w Polsce ok. 15 tys. zachorowań. Szkarlatynę wywołują bakterie zwane paciorkowcami, wytwarzające toksynę bakteryjną. Te same bakterie wywołują wiele innych chorób, m.in. zapalenie migdałków i gardła. Popularne powiedzenie „nie ma szkarlatyny bez anginy” nie jest prawdą. Objawy szkarlatyny mogą rozwinąć się także jako następstwo paciorkowcowego zapalenia skóry (np. liszajca) lub tkanki podskórnej.

Jak można zarazić się szkarlatyną?

Okres wylęgania się choroby jest dość krótki, trwa ok. 1-5 dni, a źródłem zakażenia jest człowiek chory na anginę lub płonicę. Zarazić można się różnymi drogami: przede wszystkim drogą kropelkową, ale także przez przedmioty lub naczynia i pokarmy zakażone przez chorego.

Jakie są objawy szkarlatyny?

Najczęstsze objawy szkarlatyny to wysoka temperatura, ból gardła i charakterystyczna wysypka, aczkolwiek wystąpienie i nasilenie wysypki zależą od wrażliwości dziecka na toksynę wytwarzaną przez bakterie.Choroba może mieć różny przebieg – od bardzo łagodnego do ciężkiego. Zwykle zaczyna się dość nagle. U dziecka pojawiają się gorączka, ból gardła, ból mięśni, bóle brzucha, nudności i wymioty. Zazwyczaj w drugiej dobie choroby pojawia się charakterystyczna, drobna, różowa wysypka, a miejsca z wysypką wyglądają jak po uderzeniu ostrą szczoteczką. Gdzie występuje? Może wystąpić na twarzy (oprócz trójkąta pomiędzy fałdami nosowymi i brodą dziecka) oraz na tułowiu, najczęściej w zgięciach i fałdach skóry (pod pachami, w pachwinach, na pośladkach), a także na dłoniach i stopach. Wysypka znika po kilkunastu godzinach – kilku dniach. Skóra dziecka może być sucha i szorstka w dotyku i po pewnym czasie zaczyna się łuszczyć. Najpierw złuszcza się skóra na twarzy (po ok. tygodniu od wystąpienia wysypki), następnie na tułowiu (po ok. 2 tygodniach), najpóźniej łuszczy się skóra dłoni i stóp. Bardzo charakterystyczny jest obraz gardła i jamy ustnej, który zresztą dał początek nazwom tej choroby (szkarlatyna, płonica). Gardło jest mocno czerwone, szkarłatne, wręcz „płonące”, a język po ustąpieniu początkowego białawego nalotu, staje się również intensywnie czerwony (tzw. język malinowy) i nieco powiększony. Węzły chłonne szyi zwykle są powiększone.

Przebieg choroby i leczenie

W przypadku podejrzenia choroby, należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem pediatrą. Szkarlatyna jest chorobą dobrze rozpoznawalną w badaniu fizykalnym, a leczenie polega na podawaniu odpowiednio dobranego antybiotyku i leków obniżających gorączkę. Należy pamiętać o tym, żeby dziecko przyjmowało duże ilości płynów. Jest to ważne zwłaszcza przy trudnościach z jedzeniem, które mogą wystąpić ze względu na ból gardła . Wówczas można podawać pokarmy płynne (zupy, przeciery, soki), które są łatwiejsze do przełknięcia dla dziecka i przy okazji zapewnią dobre nawodnienie. Warto też często wietrzyć pomieszczenia i unikać przegrzewania dziecka.Przy właściwej antybiotykoterapii, chory przestaje być zaraźliwy dla otoczenia po ok. 24 godzinach leczenia, ale trzeba pamiętać, że poszczególne objawy mogą jeszcze utrzymywać się przez 2-3 tygodnie.

Możliwe powikłania

Leczenie szkarlatyny u dziecka właściwe dobranym antybiotykiem skraca przebieg choroby i łagodzi jej objawy, jednak może nie zapobiec rozwojowi niektórych powikłań. Do najczęstszych powikłań szkarlatyny należą:

•    zapalenie ucha środkowego
•    zapalenie węzłów chłonnych
•    zapalenie nerek i stawów.

Rodzice, którzy zauważą u dziecka nawrót gorączki, dodatkowe objawy lub przedłużające się osłabienie, powinni ponownie skonsultować się z lekarzem. Trzeba pamiętać, że na szkarlatynę można zachorować więcej niż jeden raz (istnieją trzy typy toksyny bakteryjnej) i nie ma na nią szczepionki.

Do góry strony

SPRAWDŹ NASZE PROPOZYCJE

sprawdź szczegóły ico

Pakiet 5 konsultacji

sprawdź szczegóły ico

Mądre dziecko