Osteoporoza
19.03.2018

Osteoporoza

„Cicha epidemia XXI wieku”, takie miano uzyskała osteoporoza. Choroba, której objawy początkowo są niezauważalne, a zaawansowana prowadzi do dotkliwych złamań. Dowiedz się jak jej zapobiegać i jak ją leczyć.


Czym jest osteoporoza?

Osteoporoza to układowa choroba tkanki kostnej, która charakteryzuje się zmniejszoną gęstością masy kostnej oraz nieprawidłową architektura kości. Konsekwencją jest osłabienie kości i zwiększenie ich podatności na złamanie. Wynika to z zaburzeń w metabolizmie kości postępujących wraz z wiekiem. Osteoporoza występuje u kobiet po menopauzie (osteoporoza pomenopauzalna) u seniorów (osteoporoza starcza) lub u osób stosujących leki zmniejszające gęstość kości, np. osteoporoza posterydowa. Osteoporoza diagnozowana jest również w grupie młodszych pacjentów. Nie manifestuje się żadnymi charakterystycznymi objawami klinicznymi. Często pierwszym objawem jest dotkliwy ból związany ze złamaniem patologicznym, najczęściej trzonów kręgowych, szyjki kości udowej oraz nadgarstka (złamanie typu Collesa). Charakterystyczne dla tej choroby może być obniżenie wzrostu o kilka centymetrów jako skutek złamań trzonów kręgowych.

Diagnostyka osteoporozy

Ze względu na brak bezpośrednich metod służących ocenie cech jakościowych kości, aktualnie obowiązujące standardy diagnostyczne wskazują by przeprowadzić u pacjenta z podejrzeniem osteoporozy kompleksową ocenę czynników ryzyka złamania. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opracowała metodę FRAX® w celu oceny u badanego ryzyka złamania. Algorytmy FRAX® podają dziesięcioletnie ryzyko złamania. Dzięki temu można się dowiedzieć, jakie jest ryzyko złamania szyjki kości udowej, kręgosłupa, przedramienia lub kości ramiennej. Można również wykonać badania laboratoryjne i radiologiczne (densytometria). Otrzymane wyniki wykorzystuje się do podjęcia decyzji terapeutycznych.

Profilaktyka osteoporozy

Osteoporoza jest chorobą wyniszczającą prowadzącą do pogorszenia jakości życia. Znajduje się w czołówce przyczyn zgonów,  po chorobach układu krążenia i nowotworach. Z tego względu podejmowane są działania profilaktyczne. Polegają one na: promowaniu zachowania sprzyjającego uzyskaniu dobrej jakości kości, identyfikacji osób szczególnie narażonych na wystąpienie choroby oraz wczesnym, jeszcze przed wystąpieniem złamania, wprowadzeniu postępowania leczniczego niefarmakologicznego i farmakologicznego.

Leczenie osteoporozy

Leczenie osteoporozy to przede wszystkim zapobieganie oraz opóźnianie pojawienia się pierwszego złamania. W celu zredukowan ia ryzyka złamań ważne jest przeciwdziałanie upadkom. Prowadzi się leczenie farmakologiczne i niefarmakologiczne. Leczenie farmakologiczne ma za zadanie poprawić jakość układu kostnego, wzmocnić kości, a tym samym zwiększyć wytrzymałość pod względem możliwych mechanicznych obciążeń.  Hormonalna terapia menopauzy jest jedynym sposobem zapobiegania utracie gęstości kości u kobiet po menopauzie. Ważna jest również aktywność fizyczna, która pozwoli wzmocnić mięśnie szkieletowe stanowiące wsparcie dla układu kostnego.

Żywienie w osteoporozie

Wśród czynników żywieniowych bardzo ważna jest odpowiednia podaż białka, wapnia oraz witaminy D zgodnie z normami. Zalecana dawka w suplementacji witaminy D to 800 - 1000 jednostek w okresie jesienno-zimowym, a u osób po 60 roku życia – przez cały rok. Wiosną i latem należy wychodzić na słońce aby nasz organizm mógł zsyntetyzować zapasy witaminy D. Warto urozmaicić dietę o tłuste ryby, jaja, pełne mleko i oleje roślinne. Witamina D działa korzystnie nie tylko na metabolizm kości, ale również poprawia siłę mięśni szkieletowych. Odpowiednią ilość wapnia dziennie (1000-1500 mg) dostarczy 1litr mleka lub 120 g żółtego sera. Mleko możesz zamienić na jogurt, kefir lub maślankę. Znakomitym źródłem będą również wody mineralne, sery twarogowe, sardynki czy migdały. Wchłanianie wapnia jest zwiększone w obecności laktozy, witaminy D i kwasu cytrynowego obecnego w cytrusach, malinach, jagodach, porzeczkach, borówkach czy pomidorach. Uważaj jednak na szczawiany (w szpinaku, rabarbarze i szczawiu), fityniany w produktach zbożowych i nadmierne ilości fosforu, ponieważ utrudniają przyswajanie wapnia. Ważnymi składnikami wpływającymi na prawidłową budowę kości i funkcje mięśni są także magnez, potas, żelazo, kwasy omega – 3, witamina K i B6. Czynnikami negatywnie wpływającymi na kości są używki: kofeina, nikotyna oraz alkohol. W działaniach niefarmakologicznych zadbaj również o prawidłową masę ciała.

Aktywność fizyczna

Aktywność fizyczna jest niewzykle istotna, szczególnie wzmacnianie mięśni przykręgosłupowych i zapobieganie upadkom. Jeśli znajdujesz się w grupie ryzyka osteoporozy: jesteś w wieku powyżej 55 roku życia, jesteś kobietą w wieku okołomenopauzalnym lub po menopauzie, wystąpiło u Ciebie złamanie, współistnieje u Ciebie jedna z chorób upośledzających metabolizm kości (nadczynność tarczycy, pierwotna i wtórna nadczynność przytarczyc, zespół złego wchłaniania, anoreksja) lub stosujesz leki: glikokortykosteroidy, inhibitory pompy protonowej, przeciwdrgawkowe, heparynę, doustne antykoagulanty, hormony tarczycy w dużych dawkach, warto prowadzić profilaktykę niefarmakologiczną. W tym celu możesz zasięgnąć fachowej porady dietetyka. Bądź też pod stałą opieka lekarza specjalisty, który pokieruje diagnostyką i leczeniem.

Do góry strony

SPRAWDŹ NASZE PROPOZYCJE

sprawdź szczegóły ico

Pakiet podstawowy onkologiczny dla kobiet

sprawdź szczegóły ico

Pakiet rozszerzony onkologiczny dla mężczyzn

sprawdź szczegóły ico

nietolerancje pokarmowe

sprawdź szczegóły ico

predyspozycje sportowe