Ile przerwy w pracy przysługuje pracownikowi i kiedy jest ona konieczna
21.12.2016

Ile przerwy w pracy przysługuje pracownikowi i kiedy jest ona konieczna

Przerwy w pracy są istotnym elementem funkcjonowania każdego z nas nie tylko z perspektywy kwestii zdrowotnych. Jest to również ważna część kodeksu pracy, który reguluje to zagadnienie możliwie szczegółowo. Na tej podstawie można wyróżnić kilka rodzajów przerw przysługujących pracownikom. Można je pogrupować pod kątem wielu czynników stanowiących o charakterze wykonywanej pracy.

            Najważniejszym czynnikiem, według którego regulowane są przerwy w pracy jest czas. W zależności od niego poszczególne przerwy będą miały określony kształt. Zależeć to będzie również pośrednio od wymiaru etatu, na jakim zatrudniony jest konkretny pracownik. Przechodząc jednak do konkretów – każdy pracownik wykonujący przynajmniej 6 godzinną pracę w ciągu doby ma prawo do 15 minutowej przerwy w pracy. Biorąc pod uwagę takie warunki, przerwa ta jest wliczana w czas pracy pracownika. Zwyczajowo jest ona określana jako przerwa „na śniadanie”, jednak oczywiście pracownik może spożytkować ją w dowolnym celu. Sposób naliczania przerwy jest niezwykle istotny dla osób pracujących w wymiarze niepełnego etatu. Dzieje się tak dlatego, gdyż niezależnie od jego faktycznego wymiaru, osoba pracująca przynajmniej 6 godzin dziennie posiada prawo do tego typu przerwy zapisanej w kodeksie pracy.

            Innym rodzajem przerwy w pracy, która wynika już z jej konkretnych uwarunkowań i specyfiki jest 5 minutowa przerwa dla osób pracujących przy komputerze. Przysługuje ona tego typu pracownikom co godzinę, jeżeli czas pracy przed monitorem wynosi przynajmniej 4 godziny dziennie. Należy jednak pamiętać, iż jest to przerwa od pracy przy monitorze ekranowym, a nie od pracy w ogóle. Dodatkowo, istnieją wyjątki od jej stosowania. Taka sytuacja może zaistnieć w momencie, gdy pracodawca zapewni łączenie przemiennie pracy przy komputerze z innymi pracami, nieobciążającymi wzroku.

            Z katalogu przerw biorących pod uwagę charakter pracy możemy dodatkowo wymienić przerwy wynikające z pracy w uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia warunkach, przerywanego czasu pracy, pracy monotonnej oraz pracy w ustalonym z góry tempie jej wykonywania. W kontekście dwóch ostatnich wymienionych uwarunkowań, pracownik ma prawo do skrócenia czasu pracy. Szczegółowe założenia nie są jednak regulowane żadnymi ogólnymi przepisami – mogą być one natomiast zapisane w regulaminie zakładu pracy lub wynikać z ustaleń między pracodawcą, a związkami pracowników zakładu. Pod tym kątem bardzo podobnie wygląda kwestia przerw w pracy wynikających z uciążliwych warunków lub warunków szkodliwych dla zdrowia. Ich wymiary czasowe również ustalane są na podstawie rozmów kadry zarządzającej i osób zatrudnionych, jednak po wcześniejszym zapoznaniu się z opinią lekarza – opiekuna pracowników zakładu. Wszystkie wyżej opisane przerwy w pracy są płatne w pełnym wymiarze, za wyjątkiem jednej. Chodzi o przerwy wynikające z przerywanego czasu pracy. W tym przypadku przerwa jest płatna w wysokości połowy wynagrodzenia należnego za czas przestoju w wykonywaniu pracy.

            Przerwy w pracy mogą również wynikać z profilu konkretnego pracownika. Biorąc to pod uwagę wymienimy pracowników niepełnosprawnych, młodocianych oraz matki karmiące piersią. Każdy z wyżej wymienionych rodzajów pracownika posiada własne unikalne uprawnienia dotyczące przerw w pracy. Zatrudnionej osobie niepełnosprawnej przykładowo, przypada dodatkowe 15 minut przerwy w czasie wykonywania swojej pracy (dziennie), którą może poświęcić po prostu na odpoczynek lub gimnastykę usprawniającą. W przypadku pracownika młodocianego natomiast, wszystko zależne jest od jego wieku. W podstawowym założeniu, osoba, która nie przekroczyła 16 roku życia, nie może wykonywać pracy przekraczającej 6 godzin w ciągu dnia. Osoba, która 16 rok życia ma już za sobą, nie może z kolei pracować dłużej niż 8 godzin dziennie. W obu przypadkach jednak, młodocianemu pracownikowi przysługuje 30 minutowa przerwa w pracy, pod warunkiem, że pracuje on co najmniej 4,5 godziny w ciągu doby. Przerwa ta musi mieć ciągły, nieprzerwany charakter.

            Jeszcze inną kategorią pracowników są matki karmiące piersią. Ten rodzaj pracownika posiada prawo do skorzystania z dwóch 30 minutowych przerw na karmienie w momencie kiedy karmi wyłącznie jedno dziecko. Jeżeli dzieci jest więcej niż jedno, wtedy przerwy te są wydłużane do 45 minut w ciągu dnia pracy. Naturalnie, tak jak w przypadku osób niepełnosprawnych i osób młodocianych - przerwy te są płatne. Nie przysługują one jednak pracownicom, które wykonują pracę krótszą niż 4 godziny w ciągu dnia. Natomiast w sytuacji gdy nie przekracza ona 6 godzin, to osoba karmiąca posiada wyłącznie jedną tego typu przerwę w pracy.

            Jest jeszcze jeden typ przerwy, która może występować w ciągu dnia pracy. Przerwa, o której mowa nie jest jednak płatna. Chodzi o 60 minutową przerwę obiadową, która przez pracodawcę może być wprowadzona lub nie – przepisy nie zakładają obowiązku jej występowania. Dodatkowo, w rękach pracodawcy również pozostaje faktyczny wymiar czasowy takiej przerwy. 60 minut to maksymalny czas jaki pracodawca może przeznaczyć na przerwę tego typu. Dodatkowym faktem, który należy odnotować jest to, iż przerwa na obiad nie wlicza się w czas pracy w ciągu dnia – stanowi ona więc faktyczną przerwę między wymiarami czasu, który pracownik przeznacza na swoje obowiązki pracownicze.

Do góry strony

SPRAWDŹ NASZE PROPOZYCJE

sprawdź szczegóły ico

Pakiet 5 konsultacji

sprawdź szczegóły ico

Pakiet zdrowy kręgoslup